Serwis używa cookies. Wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką cookies.
Jeśli nie wyrażasz zgody na udostępnienia cookies - zmień ustawienia w swojej przeglądarce.

Biologia

Poniższy artykuł jest autorstwa Tsuneo Ikedo i w oryginale można go znaleźć na znakomitej stronie internetowej poświęconej gatunkom botanicznym Phalaenopsis: tutaj.
© Tsuneo Ikedo. Wszelkie prawa zastrzeżone


Okwiat

Zgodnie z najnowszą klasyfikacją rodzaj Phalaenopsis obejmuje ponad 60 gatunków. Okwiat zbudowany jest z listków okwiatu, warżki i prętosłupa. Listki okwiatu dzielą się na listki okółka wewnętrznego, oraz listek grzbietowy i listki boczne okółka zewnętrznego, warżka podzielna jest na działkę środkową, działki boczne, callus i przydatki, co pokazuje rysunek nr 1. Zdecydowana większość gatunków ma kwiaty w kształcie gwiazdki, różniące się u poszczególnych gatunków fakturą i barwą, od niebieskiej do czerwonej.

Czas kwitnienia, liczba i trwałość kwiatów są różne dla każdego gatunku. P. cornu-cervi otwiera po zaledwie kilka kwiatów, ale kwitną one przez bardzo długi czas (ponad sześć miesięcy). W przeciwieństwie do niego P. amabilis i P. schilleriana okrywają się wieloma kwiatami, które otwierają się jednocześnie, ale obie rośliny mają krótki czas kwitnienia. Czas i długość pory kwitnienia, mają na celu ochronę związków roślin z zapylającymi je owadami (mutualizm), i są one uzależnione od środowiska. Zdjęcie nr 1 ilustruje przeznaczenie poszczególnych części kwiatu.
Z uwagi na różne miejsca położenia lasów deszczowych południowo-wschodniej Azji, a także pory nawiedzających je monsunów, pory kwitnienia dla poszczególnych gatunków Phalaenopsis różnią się. I choć kilka gatunków kwitnie dwa razy w roku, lub kwitnie w nieregularnych odstępach czasu (np. P. amboinensis), u większości gatunków kwitnienie następuje raz w roku w odpowiedzi na zmiany zachodzące w środowisku.

Zdjęcie nr 1. Kwiat Phalaenopsis (po lewej: P.amabilis, po prawej: P. lueddemanniana f. mindanao)

 

W środowisku sztucznej uprawy, z kontrolowaną temperaturą, nawadnianiem i wilgotnością, pora kwitnienia może różnić się mniej lub bardziej od tej, którą można obserwować w naturze.
W sprzedaży dostępnych jest także wiele zmutowanych odmian gatunków Phalaenopsis, jak również i innych rodzajów storczyków, jak choćby alba, aurea czy coerulea. Mutacje takie rzadko występują w środowisku naturalnym i dzieje się to prawdopodobnie rzadziej niż 1/10 000 przypadków. Większość odmian obecnych na rynku, powstała w procesie hodowli tkankowej, z merystemów i w procesie klonowania (mericlone). Niektóre z gatunków obecnych na rynku, np. P. javanica i P. thalebanii, są propagowane jako sadzonki ex situ, i są już niedostępne w pierwotnych, naturalnych miejscach występowania.

Zdjęcie nr 2. Budowa warżki

Rysunek nr 2 przedstawia okolice warżki różnych gatunków Phalaenopsis. Trójdzielna warżka Phalaenopsis zbudowana jest z dwóch symetrycznych działek bocznych, działki środkowej, przyjmującej wiele różnych kształtów, oraz charakterystycznej dla każdego gatunku i odmiany, „platformy” zwanej callus. Jeszcze bardziej zróżnicowane są kształty przydatków, widocznych w szczycie środkowej części warżki. Można je sklasyfikować następująco:

  • długi wąs na zakończeniu środkowej części warżki (np. amabilis)
  • łukowaty półksiężyc (np. pantherina)
  • włoski na powierzchni środkowej części warżki (np. lueddemanniana)
  • aksamitna faktura bez włosków (np. bellina)
  • ruchoma środkowa część warżki (np. lobbii)
  • powierzchnia o kształcie łyżeczki (np. kunstleri)

Różnorodne kształty i faktury środkowej części warżki powstały zapewne w celu przyciągnięcia uwagi zapylających rośliny owadów (głównie pszczół). Umożliwiają im one także wygodne, bezpiecznie lądowanie.
Boczne działki warżek większości gatunków mają żółty odcień (wskazówka dla poszukiwaczy nektaru), i przyozdobione są czerwonymi plamkami (aby przyciągnąć uwagę owadów zapylających). Listki okółka zewnętrznego i wewnętrznego pokryte są grubą, woskową i lśniącą epidermą. Cecha ta różni widocznie kwiaty Phalaenopsis od kwiatów z rodzaju Cattleya, te ostatnie pokryte są zwykle cienką, delikatną w dotyku epidermą. Rośliny z rodzaju Phalaenopsis, które kupić można w kwiaciarniach to najczęściej hybrydy, o kolorowych, dużych kwiatach wyrastających na długich pędach kwiatowych, powstałe w procesie hodowli tkanek i z merystemów, których przodkami były zapewne P. amabilis, P. aphrodite, P. schilleriana lub P. amboinensis.

Pora kwitnienia

Tabela nr 1 przedstawia pory kwitnienia botanicznych gatunków Phalaenopsis. Wiele gatunków kwitnie w tych samych porach roku. Klasyfikacja ta została stworzona w oparciu o warunki panujące w Japonii, pory kwitnienia poszczególnych roślin mogą się więc różnic od tych, które są charakterystyczne dla środowiska naturalnego.

 

Tabela nr 1. Czas kwitnienia

pora roku

gatunki

uwagi

marzec – maj

amabilis, amboinensis, aphrodite, braceana, celebensis, cochlearis, doweryensis, floresensis, fuscata, gibossa, gigantea, hainanensis, honghenensis, inscriptiosinensis, lamelligera, lobbii, lueddemanniana, mannii, micholitzii, minus, modesta, pallens, parishii, philippinense, pulchra, schilleriana, stuartiana, sumatrana, tetraspis, venosa, wilsonii, zebrina

dzień: 25 – 30°
noc: 18 – 20° C

czerwiec- wrzesień

bastianii, bellina, borneensis, chibae, corningiana, fasciata, fimbriata, inscriptiosinensis, javanica, kunstleri, lamelligera, lindenii, mariae, pallens, sanderiana, violacea

dzień: 28 – 32°

noc: 20 – 25° C

wrzesień – listopad

gigantea, hieroglyphica, lowii, maculata,

dzień: 25 – 30°

noc: 18 – 20° C

grudzień – luty

amabilis, aphrodite, schilleriana, stuartiana, viridis

dzień: 20- 25°

noc: 18 – 20° C

cały rok

appendiculata, cornu-cervi, equestris, pantherina

 

 

Gatunki botaniczne wydają się zakwitać zgodnie z dwoma charakterystycznymi schematami. Pierwszy z nich oznacza pojawienie się wielu kwiatów jednocześnie, utrzymujących się przez dość krótki czas 1 – 2 miesięcy (patrz: gatunki z sekcji Phalaenopsis). Drugi schemat to kilka kwiatów zakwitających jednocześnie, ale za to utrzymujących się na pędzie kwiatowym przez 6 i więcej miesięcy (np. P. cornu-cervi, P. equestris). Jeśli roślina zakwita tuż po przesadzeniu, cierpi na zgniliznę korzeni, kwitnie w okresie zachwianej homeostazy spowodowanej brakami pokarmowymi, czas kwitnienia zostanie drastycznie skrócony i będzie trwał około tygodnia. Rośliny młode, rośliny z niewielką liczbą liści rzadko wytwarzają duże kwiaty, lub wiele kwiatów. Działanie takie nosi znamiona samoobrony, pozwalając roślinie na zachowanie siły i energi, i nie leży w pierwotnej naturze zdrowej, dorosłej rośliny.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7

Dodaj komentarz

TOPDo góry strony