Serwis używa cookies. Wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką cookies.
Jeśli nie wyrażasz zgody na udostępnienia cookies - zmień ustawienia w swojej przeglądarce.

Biologia

Zapach

Choć niektórzy przedstawiciele Phalaenopsis wydzielają zapach, np. P. violacea, P. lueddemanniana, P. modesta, P. floresensis i P. gigantea, uważa się, że większość gatunków tego rodzaju nie pachnie. Niektóre gatunki wydzielają zapach przez krótki czas po zakwitnięciu, lub w określonej porze dnia, wiele pachnie w pogodne poranki. P. kunstleri jest tu wyjątkiem i wydziela zapach nocą. Zapach niektórych gatunków jesteśmy w stanie wyczuć tylko wtedy, gdy na roślinie pojawia się dużo kwiatów (np. P. equestris), ale nawet wówczas nasze nosy mogą się okazać nieczułe. Co gorsza, niektóre gatunki produkują zarówno pachnące jak i nie pachnące kwiaty, co związane jest ze środowiskiem w jakim występują lub odmianą (np. P. cornu-cervi, P. modesta, P. hieroglyphica). Mimo tych wszystkich mankamentów można uznać, że Phalaenopsis są pachnącymi przedstawicielami świata roślin.

Zapach jest istotnym czynnikiem pozwalającym na zidentyfikowanie gatunku i jego habitatu. Niezwykle trudno jest dziś znaleźć na rynku rdzennych przedstawicieli gatunków P. violacea i P. bellina. Ich hybrydyzacja podąża aktywnie w kierunku osiągnięcia kwiatów w kolorach takich jak ciemnoczerwony i niebieski. Dlatego tak często spotykamy P. violacea i P. bellina w kolorach, w których nigdy nie występowały w naturze. Wiele dostępnych w handlu gatunków to hybrydy powstałe z wyselekcjonowanych gatunków, lub krzyżówki powstałe między przedstawicielami różnych siedlisk, które są sprzedawane pod tą samą nazwą co gatunek botaniczny. Zapach kwiatu może być użytecznym narzędziem do stwierdzenia, czy roślina jest gatunkiem botanicznym czy też hybrydą. P. violacea wydziela zapach korzenny, podczas gdy P. bellina pachnie cytrynowo. P. modesta rosnąca na Borneo wydziela wyczuwalny zapach, ale odmiana rosnąca na Borneo nie pachnie, kwiaty P. cornu-cervi rosnące także w tych siedliskach, wręcz odwrotnie. P. sumatrana i P. zebrina są bardzo podobne, ale zapach każdego z nich jest inny. Lokalne wariacje w tej dziedzinie mogą być blisko związane z symbiozą pomiędzy zapylaczami.

 

Tabela nr 2. Zapach

Zapach

Gatunki

silny

amboinensis, bellina, braceana, corningiana, fimbrata, floresensis, gigantea, hieroglyphica, hainanensis, honghenensis, inscriptiosinensis, lobbii, lueddemanniana, mariae, modesta, parishii, sumatrana, tetraspis, venosa, violacea, wilsonii, zebrina

delikatny

aphrodite, bastianii, borneensis, celebensis, cornu-cervi, doweryensis, equestris, fasciata, gibbosa, javanica, kunstleri, lamelligera, lindenii, lowii, mannii, pantherina, philippinense, schilleriana, speciosa, stuartiana,

bez zap.

appendiculata, chibae, cochlearis, fuscata, maculata, micholitzii, minus, pallens, pulchra, sanderiana, viridis,

 

O tym czy zapach jest przyjemny czy nie, decydują osobiste preferencje i trudno jest ten czynnik zmierzyć. P. violacea, P. hieroglyphica i P. gigantea mają zapach cytrusowy, podczas gdy P. corningiana, P. floresensis i P. sumatrana wydzielają zapach staromodnego sproszkowanego mydła.

 

Liście

Epitofity z rodzaju Phalaenopsis rosną zarówno w tropikalnych lasach monsunowych, jak i w lasach deszczowych. Rośliny, które przeżywają porę suchą muszą przygotować się do stresu z nią związanego poprzez zgromadzenie wody w liściach, łodydze i korzeniach. Co więcej, muszą także ograniczyć do minimum straty związane z transpiracją. Rodzaje Bulbophylum, Cattleya i Laelia, gromadzą wodę głównie w tej części pędu, który nosi nazwę pseudobulwy, Phalaenopsis jednakże nie posiadają takiej struktury jak pseudobulwa, muszą więc przechowywać wodę głównie w liściach i korzeniach. Dlatego też, wiele roślin z rodzaju Phalaenopsis posiada grube, sukulentowe liście pokryte kutykulą zapobiegającą transpiracji. Cienka warstwa kutykuli zapobiega nie tylko parowaniu wody, chroni także rośliny przed inwazją patogenów i uszkodzeń spowodowanych przez promieniowanie UV.

Budowa liści wskazuje, że to głównie przez nie odbywa się transpiracja. Cecha ta doprowadza do defoliacji (utraty liści) u niektórych gatunków w okresie suchszym lub chłodniejszym. U Phalaenopsis można zaobserwować dwojakiego rodzaju morfologię liści. Rośliny żyjące na wyższych poziomach (>1500 m) w klimatach monsunowych nie mają zbyt wielu liści, ale ich korzenie, zawierające chlorofil, rosną bardzo długie. Taka budowa pozwala roślinie przetrwać sezon suchy i chłodny bez liści. Gatunki z podrodzaju Aphyllae, na przykład P. wilsonii, P. honghensis i P. braceana, są przypisane do takiego właśnie środowiska. W środowisku uprawy sztucznej w grupie tej pojawiają się zarówno rośliny nie gubiące liści w ogóle, jak i gubiące je częściowo. Dzieje się tak dlatego, że hodowane w szklarniach rośliny z reguły nie są narażone na stres związany z suszą lub niższą temperaturą.

Rodzaj Phalaenopsis magazynuje wodę i powstały w wyniku fotosyntezy cukier w liściach i korzeniach, dzięki czemu rośliny mogą przeżyć tak długo, jak długo żyją ich liście, nawet wówczas, gdy ich korzenie zostają uszkodzone na skutek częściowego przycięcia, lub wtedy, gdy są one narażone na przedłużającą się suszę, związaną z dalekim transportem. Po umieszczeniu ich w odpowiedniej temperaturze i wilgotności, rośliny niezwłocznie regenerują korzenie i wytwarzają nowe liście. Jeśli jednak ich liście zostaną poważnie uszkodzone, roślinom trudno jest się zregenerować.

Spośród wszystkich Phalaenopsis P. modesta i P. fimbriata mają najcieńsze liście; nie są one jednak roślinami gubiącymi liście. Stosunkowo cienkie liście wykształciły się u roślin, których zadaniem jest przetrwać w lasach deszczowych, gdzie wysoki poziom wilgotności utrzymuje się przez cały rok i gdzie rośliny nie muszą magazynować wody. Większość Phalaenopsis ma liście ciemnozielone na ich wierzchniej stronie i bladozielone na stronie spodniej, ich kształt jest wydłużony-odwrotnielancetowaty do eliptycznego-odwrotniejajowatego, zwężający się u podstawy. Niektóre z gatunków, na przykład P. sanderiana i P. philippinensis, mają liście barwy brązowoczerwonej z domieszką koloru zielonego. Inne, na przykład P. schilleriana i P. celebensis, są ozdobione marmurkowym srebrnoszarym wzorem na stronie wierzchniej i purpurowym na stronie spodniej. Kolorowe liście sprawiają, że rośliny te warte są zainteresowania choćby z uwagi na tę właśnie cechę.

Zdjęcie nr 8. Podrodzaj Aphyllae (P. wilsonii)

 

Zdjęcie nr 7 pokazuje typową budowę liści: P. thalebanii (po lewej u góry), P. bellina f. coerulea (po lewej u dołu), P. schilleriana (w środku), i P. gigantea Kalimantan (po prawej). W środowisku naturalnym P. gigantea wykształca liście o długości ponad 50 cm. Rodzaj Phalaenopsis składa się z monopodialnych epifitów. Wykształciły one także dwa rodzaje pędu: rosnący do góry i rosnący horyzontalnie. Aby dostosować się do kierunku pędu liście roślin pierwszego rodzaju rosną ustawiając się naprzeciwko siebie, jeden po lewej, drugi po prawej stronie. Liście roślin drugiego typu zwieszają się swobodnie (na dole po lewej, w środku i po prawej).

U bardzo niewielu gatunków Phalaenopsis pęd rośnie prosto do góry, na przykład P. thalebanii i P. cornu-cervi. Większość gatunków, jakie można spotkać w środowisku naturalnym ma liście zwieszające się swobodnie do dołu. Budowa taka jest lepiej zauważalna gdy przymocujemy rośliny do podkładek z korka, paproci drzewiastej lub umieścimy je w wiszących koszykach.

Powierzchnia liści u rośli o pędach rosnących do góry ułożona jest prostopadle do padających na nie promieni słonecznych. Tak więc, górnie liście tworzą cień dla liści położonych poniżej. Kolejne liście wyrastają jednak na przemian, nie zaś jeden nad drugim, co powoduje, że pomiędzy nimi powstają prześwity, pozwalające na to, aby dolne liście były doświetlane przez promienie padające na nie ukośnie. Kiedy jednak sadzimy gatunki o zwieszających się swobodnie liściach w doniczki, liście często zachodzą na siebie i dotykają się co powoduje, że te niżej położone nie otrzymują wystarczającej ilości światła co zaburza wzrost rośliny. Jeśli umieścimy rośliny o zwisających liściach na podkładkach, pozwalając im na swobodne ułożenie się po prawej i lewej stronie, spowodujemy, że zarówno starsze, jak i młodsze liście otrzymają tę samą ilość światła.

Zdjęcie nr 8. Podrodzaj Aphyllae (P. wilsonii)

W krajach, położonych blisko równika, rośliny o pędach wzniesionych prosto otrzymują światło padające na nie prostopadle, podczas gdy rośliny o liściach zwisających swobodnie, w południe zwłaszcza, są oświetlane przez promienie padające na nie równolegle. Obserwując obie cechy można domyślić się, że P. cornu-cervi (pierwszy typ) rośnie w lasach liściastych na stosunkowo niedużych wysokościach, gdzie padające na nią światło jest najpierw przefiltrowane przez liście rosnących w pobliżu drzew, podczas gdy P. gigantea (drugi typ), rośnie wysoko, pod baldachimem drzew, gdzie późnym rankiem dociera do niej silne słońce, i mocno rozproszone światło wczesnym rankiem i późnym popołudniem.

Grube, sukulentowe liście (np. P. gigantea, P. bellina, P. pantherina, P. cornu-cervi) mogą być ewolucyjną konsekwencją przystosowania się do warunków strefy kserofitycznej o krótkiej, i nieregularnej porze deszczowej. Wiele gatunków Phalaenopsis porasta brzegi rzek lub bagien lasów tropikalnych, gdzie wysoka wilgotność powietrza utrzymuje się niezależnie od opadów deszczu. Liście wykształcone w takich właśnie warunkach są relatywnie cienie i często pofalowane (P. modesta, P. fimbriata, P. javanica). W lasach deszczowych, z uwagi na różnorodne poziomy wegetacji, u roślin, występujących w tym samym miejscu na mapie, zauważyć można różnego rodzaju budowę liści.

Gatunki: P. wilsonii, P. honghenensis, P. braceana, itd., rosną w górzystych rejonach na wysokości powyżej 2000 m, gdzie z uwagi na subtropikalny, monsunowy klimat, występuje pora sucha, lub chłodna. Zrzucają one liście w czasie pory chłodnej, aby zapobiec nadmiernej transpiracji. Liście takich roślin są małe i nieliczne (2 – 4 liście). Jak widać do na zdjęciu nr 8, P. wilsonii, zrzucająca liście roślina, wykształciła bardzo długie, spłaszczone korzenie, będące w dużej dysproporcji do liści. Tego typu rośliny są stworzone do tego aby w uprawie domowej umieścić je na podkładce z korka, lub paproci drzewiastej i nie można trzymać ich w sphagnum. Dzieje się tak dlatego, że ich korzenie zawierają chlorofil, i muszę być wystawione na światło, zwłaszcza wczesną wiosną, gdy temperatura zmienia się chłodnej na ciepłą, aby mógł w nich zachodzić proces fotosyntezy. Mając za sobą tego typu uwarunkowania, roślina ta powinna być przez 2-3 miesiące w roku, przed nadejściem wiosny,  uprawiana w temperaturze około 10° C i otrzymywać tyle samo światła co gatunki z rodzaju Cattleya, aby wykształcić pęd kwiatowy.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7

Dodaj komentarz

TOPDo góry strony